Chiều ngày 04/11/2026 tại Trường Đại học CMC, tọa đàm “Xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số” đã diễn ra với sự tham gia của gần 100 khách mời, chuyên gia, độc giả và sinh viên quan tâm đến lĩnh vực công nghệ và an ninh mạng. Sự kiện do Alpha Books phối hợp cùng Trường Đại học CMC và Đại sứ quán Israel tại Việt Nam tổ chức.
Trong bối cảnh công nghệ ngày càng trở thành một phần quan trọng của kinh tế, an ninh và năng lực cạnh tranh quốc gia, tọa đàm đặt ra một câu hỏi lớn: Việt Nam cần chuẩn bị những năng lực nào để không chỉ sử dụng công nghệ, mà từng bước làm chủ công nghệ trong kỷ nguyên số?
Công nghệ và an ninh mạng ngày càng gắn với sức mạnh quốc gia
Mở đầu chương trình, ông Nguyễn Cảnh Bình – Chủ tịch HĐQT Alpha Books nhấn mạnh rằng an ninh mạng ngày nay đã vượt ra khỏi phạm vi của riêng ngành công nghệ thông tin. Khi ngân hàng, năng lượng, giao thông, giáo dục, y tế, hoạt động doanh nghiệp và dữ liệu cá nhân ngày càng phụ thuộc vào không gian số, khả năng bảo vệ hạ tầng công nghệ cũng trở thành một phần của an ninh, chủ quyền và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Theo ông Nguyễn Cảnh Bình: “Một quốc gia muốn mạnh trong kỷ nguyên số phải hiểu công nghệ, tạo ra công nghệ và bảo vệ được hạ tầng công nghệ của mình.” Từ đó, câu hỏi đặt ra là Việt Nam có khả năng tự nghiên cứu, phát triển và bảo vệ những nền tảng công nghệ quan trọng của chính mình như thế nào?
Tiếp nối góc nhìn này, ông Harout Baghamian – Phó Đại sứ Đại sứ quán Israel tại Việt Nam cho rằng sức mạnh quốc gia ngày nay ngày càng phụ thuộc vào khả năng phát triển, bảo vệ và khai thác hiệu quả công nghệ.
Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế với nguồn nhân lực trẻ, thị trường năng động, ngành công nghệ phát triển nhanh và khát vọng chuyển đổi số mạnh mẽ. Tuy nhiên, cùng với đó là những thách thức ngày càng lớn về an ninh mạng, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và bảo vệ các hạ tầng số thiết yếu.
Theo ông: “Sức mạnh quốc gia ngày càng phụ thuộc vào khả năng phát triển, bảo vệ và khai thác hiệu quả công nghệ.” Việt Nam vì thế có cơ hội không chỉ trở thành một thị trường ứng dụng công nghệ, mà còn từng bước phát triển và cung cấp những giải pháp công nghệ của riêng mình.
Đại diện đơn vị đồng tổ chức, PGS.TS. Nguyễn Hữu Quỳnh – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học CMC cũng nhấn mạnh vai trò của giáo dục và nguồn nhân lực trong quá trình này. Theo ông “Con người chính là yếu tố quyết định để chuyển hóa tiềm năng công nghệ thành sức mạnh thực chất của quốc gia”.
Kinh nghiệm quốc tế: Sức mạnh an ninh mạng được tạo nên bởi cả một hệ sinh thái
Trong phần keynote “Từ an ninh mạng đến sức mạnh quốc gia: Câu chuyện Israel”, ông Amir Rapaport – đồng tác giả cuốn Bí mật cường quốc an ninh mạng, nhà sáng lập Cybertech Global đã chia sẻ những yếu tố góp phần đưa Israel trở thành một trong những trung tâm an ninh mạng nổi bật trên thế giới.
Theo ông, nền tảng của thành công không chỉ nằm ở một vài doanh nghiệp công nghệ lớn, mà đến từ sự kết nối chặt chẽ giữa Chính phủ, trường đại học – viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
Trong hệ sinh thái này, nhân lực được tiếp xúc sớm với các bài toán thực tế; tri thức nghiên cứu có cơ hội chuyển hóa thành sản phẩm; startup có môi trường để thử nghiệm và phát triển; trong khi Chính phủ đóng vai trò kiến tạo chính sách và thúc đẩy thị trường. Nhờ đó, an ninh mạng không chỉ trở thành một năng lực bảo vệ quốc gia, mà còn phát triển thành một ngành kinh tế có khả năng cạnh tranh toàn cầu.
Riêng năm 2025, ngành an ninh mạng Israel đạt hơn 15 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, thu hút 8,27 tỷ USD đầu tư và huy động vốn, với hơn 600 doanh nghiệp và startup đang hoạt động.
Từ câu chuyện Israel, bài học đáng chú ý không nằm ở việc sao chép một mô hình có sẵn, mà là cách một quốc gia có thể kết nối tri thức, con người, nghiên cứu, doanh nghiệp và nhu cầu thực tế để tạo nên một hệ sinh thái công nghệ hoàn chỉnh.
Góc nhìn thực tiễn: Từ mua sắm giải pháp đến làm chủ năng lực phòng thủ
Nếu phần chia sẻ của Amir Rapaport mang đến kinh nghiệm từ Israel, ông Trương Đức Lượng – Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần An ninh mạng Việt Nam (VSEC) tập trung phân tích thực trạng và những bài toán đặt ra đối với Việt Nam.
Trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi, AI được ứng dụng rộng hơn và dữ liệu trở thành một tài sản chiến lược, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo vệ hệ thống tốt hơn mà còn phải nâng cao năng lực tự chủ về an ninh mạng.
Theo ông Trương Đức Lượng, Việt Nam cần thúc đẩy đồng thời bốn hướng: đầu tư đủ lớn – làm chủ công nghệ lõi – sử dụng đầu tư công để dẫn dắt thị trường – phát triển nguồn nhân lực và năng lực R&D. Dù Việt Nam đã hình thành nhiều sản phẩm và dịch vụ an ninh mạng trong nước, một số công nghệ lõi ở cấp độ doanh nghiệp vẫn còn phụ thuộc vào giải pháp nhập khẩu. Nguồn nhân lực chất lượng cao và năng lực nghiên cứu – phát triển cũng là những yếu tố cần tiếp tục được đầu tư.
Thông điệp được ông cô đọng trong một định hướng rõ ràng: “Việt Nam cần chuyển từ mua sắm giải pháp đến làm chủ năng lực phòng thủ.”
Góc nhìn giáo dục: Làm chủ công nghệ phải bắt đầu từ con người
Ở góc nhìn từ môi trường đại học, TS. Ngô Minh Thành – Giảng viên Khoa Công nghệ thông tin và Truyền thông, Trường Đại học CMC đề cập đến khoảng cách giữa chương trình đào tạo và yêu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.
Theo ông, công nghệ có thể thay đổi rất nhanh, nhưng năng lực công nghệ của một quốc gia cuối cùng vẫn phụ thuộc vào những con người có khả năng hiểu, nghiên cứu, phát triển và vận hành công nghệ. Do đó, trường đại học không chỉ cần đào tạo người sử dụng các công nghệ đã có, mà cần tăng cường kết nối giữa đào tạo – nghiên cứu – doanh nghiệp – các bài toán thực tế của xã hội, để sinh viên có cơ hội tiếp cận sớm với những yêu cầu thực tiễn và hình thành khả năng sáng tạo công nghệ.
Thông điệp được đặt ra là: “Muốn làm chủ công nghệ, trước hết phải xây dựng được những con người có năng lực tạo ra công nghệ.”
Đối thoại mở về con đường xây dựng năng lực công nghệ của Việt Nam
Bên cạnh các phần tham luận, phiên đối thoại mở đã tạo cơ hội để các chuyên gia và khách tham dự trực tiếp trao đổi về những vấn đề thực tiễn trong phát triển công nghệ, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực an ninh mạng của Việt Nam.
Các trao đổi tiếp tục xoay quanh những câu hỏi lớn như: Việt Nam đang đứng ở đâu về năng lực công nghệ; vì sao vẫn còn ít sản phẩm và công nghệ lõi có khả năng cạnh tranh; đâu là những rào cản về vốn, nhân lực, thị trường và quản trị; Nhà nước, trường đại học và doanh nghiệp cần phối hợp với nhau như thế nào; và những bài học nào từ Israel có thể tham khảo trong điều kiện của Việt Nam.
Qua những góc nhìn khác nhau, một điểm chung được thể hiện khá rõ: không một chủ thể riêng lẻ nào có thể tự mình tạo nên sức mạnh công nghệ quốc gia. Nhà nước cần tạo ra thể chế và những bài toán chiến lược. Giáo dục và nghiên cứu tạo ra tri thức, nguồn nhân lực. Doanh nghiệp chuyển hóa tri thức thành sản phẩm và năng lực thực tế. Khi ba mắt xích Nhà nước – Giáo dục – Doanh nghiệp có thể kết nối hiệu quả, công nghệ mới có thể chuyển từ thứ chúng ta mua và sử dụng thành năng lực mà chính chúng ta làm chủ.
Giao lưu cùng tác giả Bí mật cường quốc an ninh mạng
Tọa đàm cũng là dịp đặc biệt để độc giả và sinh viên trực tiếp giao lưu với ông Amir Rapaport, đồng tác giả cuốn sách Bí mật cường quốc an ninh mạng.
Sau chương trình, tác giả đã dành thời gian trò chuyện và ký tặng sách cho độc giả, khép lại buổi tọa đàm bằng những cuộc trao đổi gần gũi xoay quanh câu chuyện công nghệ, an ninh mạng và kinh nghiệm phát triển của Israel.
Alpha Books trân trọng cảm ơn Trường Đại học CMC, Đại sứ quán Israel tại Việt Nam, các diễn giả, chuyên gia, đối tác, cơ quan báo chí, độc giả và các bạn sinh viên đã đồng hành và góp phần tạo nên một buổi tọa đàm ý nghĩa.
Hy vọng những kiến thức, kinh nghiệm và câu hỏi được đặt ra tại chương trình sẽ tiếp tục thúc đẩy các cuộc trao đổi, mở ra những sáng kiến thiết thực và góp phần phát triển năng lực công nghệ, an ninh mạng của Việt Nam trong kỷ nguyên số.
